Boek
Nederlands

Een vrouw in Berlijn : dagboekaantekeningen van april tot juni 1945

Anoniem (auteur)

Een vrouw in Berlijn : dagboekaantekeningen van april tot juni 1945

Anoniem (auteur)
In de reeks:
De ervaringen van een ca. 30-jarige Duitse vrouw tijdens de laatste fase en het einde van de Tweede Wereldoorlog in Berlijn.
Titel
Een vrouw in Berlijn : dagboekaantekeningen van april tot juni 1945
Auteur
Anoniem
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Duits
Oorspr. titel
Eine Frau in Berlin : Tagebuch-Aufzeichnungen von 20.April bis 22.Juni 1945
Uitgever
Roeselare: Roularta, 2004
283 p.
ISBN
90-5466-683-8

Besprekingen

Een vrouw in Berlijn is ongetwijfeld een van de meest intrigerende en tegelijk ontluisterende egodocumenten uit de Tweede Wereldoorlog. Meteen roept het herinneringen op aan de dagboeken van Anne Frank, het joodse meisje uit het Achterhuis in Amsterdam dat niet terugkeerde uit de nazivernietigingskampen. De verschillen zijn wezenlijk, maar de doorstane angsten en onzekerheid, en ook de moed en de wil tot overleven zijn in beide dagboeken op iedere pagina aanwezig. De anonieme jonge Duitse vrouw heeft het weliswaar overleefd, maar na vijf jaar nazidictatuur beleeft zij in 1945 in Berlijn alles behalve een 'bevrijding'. Berlijn is een grotendeels stukgeschoten stad. Het ontbreekt de bewoners al sinds jaren aan essentiële levensmiddelen. Zowat iedere nacht is er bomalarm en telkens worden andere stadsdelen verwoest. De vrees zit erin dat de Amerikanen die oprukken uit het westen, met Berlijn van plan zijn wat ze met Dresden deden: platbombarderen. In het oosten rukken de Russen op…Lees verder
Een ca. 30-jarige ontwikkelde, bereisde vrouw uit Berlijn schrijft van 20 april tot 22 juni 1945 in haar dagboek wat ze meemaakt aan het eind van de Tweede Wereldoorlog als de Russen oprukken naar Berlijn. Terwijl haar vriend dienst doet aan het front, woont zij tijdelijk op de zolderverdieping van een groot huis. Vanaf 27 april zijn de Russen in de stad en gedragen zich als overwinnaars waarbij vooral de vrouwen worden vernederd en op grote schaal verkracht. Omdat auteur wat Russisch spreekt, kan ze vaak bemiddelen, maar ze wordt zelf ook veelvuldig verkracht. Nadat de Russen zijn vertrokken, komt haar vriend terug die niet aankan wat ze heeft meegemaakt en vertrekt. Dit dagboek van de anonieme auteur verscheen in 1954 in Amerika, in 1957 in Nederland, en pas in 1959 in Duitsland waar zoveel ophef was dat ze het pas na haar dood (in 2002) herdrukt wilde zien. In het nawoord bij de Nederlandse vertaling wordt de discussie, die in Duitsland bij de heruitgave opnieuw is ontstaan, samen…Lees verder

Ontwapenende galgenhumor

Tot Bevrijdingsdag bespreekt Letter&Geest wekelijks een oorlogsklassieker.

 

Ik had 'Een vrouw in Berlijn' niet eerder willen lezen. Het dagboek van Marta Hillers uit het voorjaar van 1945 werd beroemd als het openhartige, zij het anonieme verslag van de massale verkrachtingen door sovjetrussische militairen rond de Slag om Berlijn. Zij deelde die ervaringen alleen al in de Rijkshoofdstad met minstens honderdduizend vrouwen. Vooral de Duitse besprekingen bij de heruitgave in 2003 drongen het beeld op van een zwaar, zielig en zeurend dagboek, dat mogelijk ook was vervalst. De sentimentele verfilming uit 2008 versterkte dat beeld nog.

Wat was ik op het verkeerde been gezet. Had ik Trouw toentertijd maar gelezen. Uit die recensie wordt geciteerd in de zevende(!) druk: 'nooit larmoyant en op de meest krankzinnige momenten zelfs geestig'. Sterker, wat een humor en zelfspot, lichtheid en scherpte heeft de vijfendertigjarige Marta Hillers in haar aantekeningen gelegd. "Ons leven is een kitscherige keukenroman", vat ze de bedreigende en absurde gebeurtenisse…Lees verder

Over Anoniem

Men spreekt van anonimiteit als de identiteit van een persoon niet bekend is of als hij die niet bekend wenst te maken. Het woord anoniem komt van het Griekse ᾰ̓νώνῠμος anoonumos, wat betekent 'zonder naam, ongenoemd'.

Van oudsher wordt de term anoniem toegepast als de naam van een schrijver, beeldend kunstenaar of componist onbekend is of verloren is gegaan. Dat is vaak het geval bij geschriften uit de oudheid en de Middeleeuwen. In dit laatste geval komt de anonimiteit vaak voort uit de gedachte van de vroege middeleeuwer dat een werk niet geschapen werd voor eigen glorie maar voor de gemeenschap. Veel sagen, volksverhalen, sprookjes, legenden, volksliedjes en traditionele kinderliedjes zijn anoniem omdat die veelal mondeling zijn overgeleverd waarbij de naam van de oorspronkelijke bedenker verloren is gegaan.

Er zijn vele pogingen ondernomen om de identiteit van de schrijvers te achterhalen. Voor het Nederlandse taalgebied is er bijvoorbeeld he…Lees verder op Wikipedia